lelylaan

Lelylaan

 Station Lelylaan in Amsterdam is dringend aan verbetering toe. De nieuwbouwplannen en bouwgrond liggen klaar, maar de uitvoering is deels vertraagd door de bouwcrisis en bezuinigingen. Drie onderzoeken in opdracht van het Atelier Rijksbouwmeester dienen als impuls voor Lelylaan, en  inspiratie voor andere stations in stedelijke vernieuwingsgebieden. De resultaten zijn gebundeld in de krant ‘Next stop Lelylaan’, die eind 2010 verscheen.

Station Lelylaan

Met de ingebruikname van de rechtstreekse spoorverbinding tussen Schiphol en Amsterdam Centraal werd in 1986 Station Lelylaan geopend, tien jaar later uitgebreid met een metrolijn. Het perron van het station ligt op een viaduct dat drie straten overspant. Hoewel functioneel, heeft het station een slecht imago en voelen veel reizigers zich er onveilig. De komende jaren zal het dan ook ingrijpend worden aangepast, met een nieuw busstation, een vernieuwde stationshal met horeca en winkels, herinrichting van de openbare ruimte, een zeventig meter hoog hotel en een woontoren van negentig meter. Zo moet op deze plek de nieuwe ‘Poort van West’ ontstaan. Het plan maakt deel uit van een grotere ontwikkeling met als doel ‘de sprong over de ring’ te maken en het centrum van Amsterdam te verbinden met de Westelijke Tuinsteden. Maar zover is het nog niet. De omgeving van het station oogt momenteel ongezellig, onaantrekkelijk en versnipperd. Hoe kan dit getransformeerd worden in een aantrekkelijk gebied? Drie teams, twee ontwerpend en één onderzoekend, hebben zich gebogen over mogelijke oplossingen.

Oog voor het gebruik

Socioloog Anne Hemker (Stadstij) en fotograaf Lard Buurman onderzochten wat er leeft onder de huidige gebruikers van het station en de omwonenden. Zij hebben de focus, als is het maar voor even, verlegd van ontwerp naar gebruik. Dat resulteerde in beelden van het gebruik en een sociologisch essay. Het uitwerkingsplan van de  gemeente richt zich voornamelijk op de stedenbouw en architectuur, maar Hemker pleit er juist voor de vernieuwing aan te gaan als een emancipatieproces in plaats van een ‘make-over’. De stedelijkheid van Station Lelylaan schuilt volgens haar in de diversiteit aan mensen, niet in de hoeveelheid mensen, het gedrag of gebruik. Het station is dan ook niet direct gebaat bij mooie materialen en een prachtig ontwerp, maar wel bij het creëren van prettige verblijfsplekken met diverse sferen. Juist nu, in deze tussentijd tussen plan en uitvoering. Input voor dit ’coulissenlandschap’ is heel goed bij de gebruikers, bewoners en lokale ondernemers te halen, en met weinig middelen te realiseren.

 

Gebied rondom het station.

Mark Eker (Eker& Schaap landschapsarchitecten) en Jaco Kalfsbeek (Drive3D!) bestudeerden de mogelijkheden voor gebruik van het gebied rondom het station

Ook zij signaleerden het gebrek aan representatie en participatie van de veelkleurige bevolking in de gemeentelijke plannen. Hiervoor liggen volop kansen in de openbare ruimte rond het station. Hoe kan op deze plek, voorlopig zonder de bouw van dure projecten, nieuwe stedelijkheid georganiseerd worden? De visie van de ontwerpers is samen te vatten onder de noemer verbinden. Van de binnenstad met de exotische buitenstad, west met de regio, de verschillende groepen bewoners en werkers, lokaal ondernemerschap, energie en cultuur met de locatie, alle vervoersmodaliteiten en het zuidelijk en noordelijk deel van de locatie. Opschalen maakt het mogelijk Lelylaan en het omringende gebied te ontwerpen als een stadsensemble op een grotere schaal. In de openbare ruimte kunnen in de tussentijd bijvoorbeeld tijdelijke interventies met mobiele projecten of een ambulante markt plaatsvinden. Op het bouwbord prijkt dan het logo ‘I Amsterdam West’. Hier kun je zelf je toekomst maken

De omgeving als magneet

Kamiel Klaasse (NL Architects) heeft onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om met tijdelijke inrichting van het station en de omgeving een ‘magneet’ te maken. Een aantrekkelijke verblijfsplek en een locatie waar lokale ondernemers hun bedrijf willen starten. Het braakliggend terrein dat ontstaan is met de sloop van gebouwen kan op tal van manieren ingevuld worden. Wat te denken van een pluktuin, windmolenpark, vrijmarkt, sportveld, pretpark, urban farming of een graafmachinespeelveld voor volwassenen? Tegelijkertijd kan door het busstation te verplaatsen de ruimte onder het viaduct positiever worden benut, bijvoorbeeld met een bazaar. Daarmee zal Lelylaan echt een bestemming worden.

I Amsterdam West

Na de presentatie bleek dat het goed is dat de gemeente gewezen is op het belang van de huidige gebruikers en omwonenden. Wat betreft het busstation volgt de gemeente haar oorspronkelijke plannen, maar ze ziet wel iets in het logo ‘I Amsterdam West’. Zoals de ontwerpers al aangaven zijn de uitkomsten van de ruimtelijke voorstellen ongewis, maar gaat het hier ook meer om het in gang zetten van het proces van transformatie dan om resultaat. Dat de onderzoeken ook inspiratie opleverden, is wel bewezen door de bloemen die gezaaid zijn op een braakliggend stuk grond.

Deel via
Deel via facebookDeel via twitter