SP940

Leve de Krimp!

Spel daagt uit en stimuleert. Daarom zet Studio Papaver een alternate reality game in om het ruimtelijke vraagstuk aan te pakken dat Nederland steeds meer in haar greep houdt: krimp. Het inzetten van een spel is niet de meest gangbare manier om een leefbaarheidskwestie, zoals krimp, aan te pakken, maar meent Studio Papaver: “doordat de spelers zich inleven in een toekomst met krimp, ervaren ze zelf wat de gevolgen hiervan zijn. Er ontstaat een grote betrokkenheid, waarbij de deelnemers met eigen ideeën komen om met deze demografische ontwikkeling om te gaan.” Anne Seghers en Zineb Seghrouchni van Studio Papaver vertellen over hun visie op de stedebouw en het aanpakken van krimp.

‘Leve de krimp!’ is een project om de bewoners van (aanstaande) krimpgebieden bewust te maken van de veranderingen die hun leefgebied te wachten staat. Zineb en Anne kozen voor een spelvorm om die bewustwording in gang te zetten. Spel laat bewoners een abstract en toekomstig vraagstuk als krimp in de eerste persoon beleven en daagt hen uit hun dagelijks handelen aan te passen aan de veranderende situatie. Bewoners worden daardoor niet alleen bewust van wat de gevolgen van krimp kunnen zijn, ze ontwikkelen tegelijkertijd ideeën hoe ze dit nu al kunnen veranderen. “Het is van groot belang dat de leefbaarheid in deze regio’s van voldoende kwaliteit blijft, of misschien zelfs prettiger wordt.”

Berichten vanuit de toekomst
Studio Papaver legt uit hoe dit werkt. “Het spel creëert eerst een buzz in de lokale media door berichten uit 2039 te plaatsen. Deze berichten laten zien hoe de leefomgeving er dan uitziet: een wereld waarin niet geanticipeerd is op de krimp.”

“Veel mensen moeten meer dan 20 km reizen naar de dichtstbijzijnde supermarkt”

“Het extreme toekomstbeeld is gebaseerd op realistische prognoses en prikkelt tegelijkertijd de deelnemers actief mee te denken. Vervolgens wordt er een oproep in dezelfde media geplaatst voor een bijeenkomst. Hier wordt een trailer getoond met vier personages uit 2039. De aanwezigen kunnen zich identificeren met deze personages: wellicht zijn zij dit zelf in 2039. Dit is de zogenoemde call to action. Door middel van een opdracht krijgen de bewoners de kans om nu, anno 2014, iets aan de negatieve ontwikkelingen ten gevolge van krimp te doen. In drie à vier spelrondes, die telkens rondom een ander thema speelt (zoals mobiliteit, nieuwe markten en samenwerkingsverbanden), worden de bewoners uitgedaagd een oplossing te vinden in het dagelijkse leven.” Al deze oplossingen worden verzameld op een website, die zo de ‘collectieve intelligentie van het gebied’ blootlegt. Hieruit wordt na iedere ronde de beste oplossing gekozen die gevisualiseerd en verspreid wordt in de buurt, zoals op bushokjes.

Een van de oplossingen bedacht door een speler uit de Achterhoek: een boerderij als centraal punt voor de regio.

Een van de oplossingen bedacht door een speler uit de Achterhoek: een boerderij als centraal punt voor de regio.

Collectieve intelligentie
Opvallend is dat de ideeën van de bewoners vaak weinig verschillen van de ideeën van beleidsmakers of andere beslisgerechtigden uit de gemeente. “De verschillende partijen willen vaak hetzelfde, maar ze spreken elkaars taal niet.” Studio Papaver heeft dan ook de ambitie de belangen bij elkaar te brengen, en daarin kiezen ze niet voor één duidelijk strategie. “Het is niet het een of het ander. Bottom-up is te beperkt om de grote lijnen in te zien, maar de top-down strategie is te globaal. Het stedelijk niveau moet namelijk gekoppeld worden aan het allerkleinste schaalniveau, dat van de dagelijkse leefomgeving. Het gaat dus om het koppelen van ambities en belangen op verschillende schaalniveaus. De vele initiatieven van burgers komen vaak niet verder dan een tijdelijke interventie in de stad of buurt. Een structurele verandering is echter dichtbij wanneer deze tijdelijke interventies bijdragen aan de ambities op de lange termijn.”

Omgekeerd pitchen
De oplossingen voor het krimpfenomeen moeten dan ook dichtbij de afzenders blijven, terwijl tegelijkertijd het idee doorontwikkeld en gefinancierd moeten worden door externe partijen en geldschieters. Studio Papaver stelt daarom voor om ‘omgekeerd te pitchen’. Hierbij presenteren partijen die interesse hebben, zich in aan de ideehouder. Zij moeten dus de bewoner overtuigen van een goede toekomstige samenwerking. De bewoner blijft altijd zelf idee-eigenaar.

Pilot
De ambities van Studio Papaver zijn groot en de eerste resultaten beloven veel. Op kleine schaal werd het project gedraaid in de Achterhoek. “Voor ons was het ook spannend of de mensen bereid waren mee te doen. De interesse en betrokkenheid in deze regio bleek echter groot. De bewoners hadden het gevoel serieus te worden genomen. Daarnaast zijn de oplossingen die worden aangedragen veel waardevoller, omdat ze door de mensen uit de regio zelf bedacht zijn.” De onafhankelijke positie van Studio Papaver als initiatiefnemer van het spel kan hier volgens hen ook een positieve bijdrage aan leveren. “Wij hebben geen belang in de Achterhoek, wij zijn geen grondeigenaar, politicus of ambtenaar. Dat geeft een andere, vaak betere, verhouding in het samenwerken met bewoners.”

bidbook_levedekrimp_DEF_2edeelblauw.indd

Doorpakken
Het financieren van de alternate reality game is nog niet rond. “We hebben met de juiste mensen aan tafel gezeten, maar systemen zijn stug en de geldpotjes zijn sterk gelabeld. Er is geld voor onderzoek en voor het bewust maken van bewoners voor vraagstukken als krimp. Echter worden hier traditionele middelen mee betaald, zoals lezingen of informatiebijeenkomsten.” Studio Papaver merkt echter een groeiende interesse vanuit de sector ruimtelijke ontwikkeling voor een samenwerking met de game industrie. Een voorbeeld is het project Rezone, een samenwerking tussen het Bosch Architectuur Initiatief, de Digitale werkplaats en Michiel de Lange van The Mobile City. Architecten als DUS architects en ZUS onderzoeken binnen dit project de mogelijkheden van spel in ruimtelijke vraagstukken. Hiervoor is een samenwerking tussen verschillende disciplines noodzakelijk. “Wij beginnen projecten vanuit een persoonlijke fascinatie met een actuele waarde. Daartoe praten we met partijen die er een bepaald belang bij hebben. Voor ‘Leve de Krimp’ is er een kernteam en klankboordgroep met verschillende experts in het leven geroepen.”

Proces ontwerpen
In het werk van Studio Papaver gaat het ontwerpen voor ruimtelijke vraagstukken over de beleving van interventies en uiteindelijk wat deze voor invloed uitoefenen op de stad. “We ontwerpen rondom het proces. Hoe kan je het ontwerp binnen het proces inzetten? We willen werken op een strategisch niveau, dat uiteindelijk wel een ruimtelijke impact heeft.” Deze ruimtelijke impact moet binnen ‘Leve de krimp’ ons ‘groeidenken’ omzetten. “Meer is namelijk niet altijd beter, ondanks dat gemeenten nog steeds geld krijgen toegekend naar verhouding met het aantal inwoners.” Het spel moet bewoners en beleidsmakers aanknopingspunten bieden om kwaliteit los te gaan zien van kwantiteit.

Studio Papaver is een samenwerkingsverband tussen Anne Seghers en Zineb Segrouchni, beiden stedebouwkundigen. www.studiopapaver.com.

Dit artikel is geschreven door Marieke de Vries (student Master Architecture op de Technische Universiteit Eindhoven) op basis van een interview met Studio Papaver, oktober 2014.

Deel via
Deel via facebookDeel via twitter