tijdelijke huisvesting

St. Annaterrein — Venray

Het onderzoek naar een nieuwe toekomst voor het St. Annaterrein in Venray is verricht door drie partijen die een gezamenlijke ontwerpstudie hebben uitgevoerd: Architectenbureau ZUS (Zones Urbaines Sensibles), Studio PROTOTYPE en Bureau Rekenruimte. In multidisciplinair verband hebben zij gewerkt aan een gebiedsvisie met als doel het park weer onderdeel te laten worden van het publieke leven van Venray. 

Het St. Annaterrein ligt in het noorden van Venray, net buiten de historische kern van de stad, en is aan het begin van de twintigste eeuw ontwikkeld als een zorgterrein in een natuurlijke setting. Het terrein is zowel cultuurhistorisch als landschappelijk gezien waardevol en wordt gekenmerkt door slingerende paden langs diverse karakteristieke gebouwen waarvan een deel monumentaal is. De afgelopen decennia is de psychiatrische zorg echter verplaatst naar het naastgelegen St. Servatiusterrein waardoor de gebouwen leeg zijn komen te staan en in een steeds slechtere staat verkeren. Diverse gebiedsvisies zijn geschreven maar blijken in de huidige marktsituatie niet haalbaar. Om verdere achteruitgang van de gebouwen en het gebied tegen te gaan en het terrein weer te verbinden met Venray, is door het team een strategische ontwerpvisie bedacht die vanuit de kansen en de kwaliteiten van het gebied nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden aandraagt.

Strategieën
Er is nadrukkelijk voor gekozen om niet alleen een ontwerp te maken, maar om strategieën en bijbehorende businesscases aan te bieden die een gefaseerde transformatie van het gebied mogelijk en haalbaar maken. Het team heeft daarvoor verschillende niveaus bestudeerd, te beginnen met het gebruikersniveau waarbij de focus op potentiële nieuwe bewoners uit de semi-tijdelijke sector ligt, bijvoorbeeld arbeidsmigranten. Ten tweede is op het niveau van de gebouwen, het landschappelijke en stedenbouwkundige onderzoek gedaan naar de bestaande kwaliteiten. Tot slot is er op het niveau van  functies gekeken op welke wijze deze in de huidige of in een andere context mogelijk als katalysator kunnen functioneren.

ZUS en Prototype hebben gezamenlijk de stedenbouwkundige en landschappelijke aspecten en het ontwerp voor hun rekening genomen. Bureau Rekenruimte onderzocht als financieel-strategisch adviseur de financiële en planologische mogelijkheden. Vrij snel werd duidelijk dat de opgave gezien moest worden in het licht van lokale, regionale, maar ook van landelijke tendensen. Er zijn in de provincie Limburg namelijk twee ontwikkelingen gaande, enerzijds krimp met structurele leegstand als gevolg, en anderzijds een toename van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa, waarbij de laatste, samen met veranderende gezinssamenstellingen, leidt tot een groeiend aantal ‘urgent woningzoekenden’ in de regio. Deze fenomenen zijn in het advies aan elkaar gekoppeld en met het oog op de heersende economische recessie in een gefaseerd ontwikkelingsmodel uitgewerkt.

plankaart

Het team stelt voor om met een aantal strategische ingrepen het St. Annaterrein weer fysiek aan Venray te binden. In de eerste plaats door de hoofdstraat vanuit Venray door te trekken en als een centrale as door het park te leiden. Langs deze hoofdstraat kunnen vooral in het centrum publieke plekken en functies geplaatst  worden. Hierdoor creëer je een echt gebiedshart. Verder wordt voorgesteld om decentraal, ‘in de luwte’, gebouwenclusters te vormen waaraan tijdelijke, mobiele woningen kunnen worden toegevoegd waar arbeidsimmigranten, maar ook andere urgent woningzoekenden een tijdelijke woonplek kunnen vinden. Geadviseerd wordt om de bestaande gebouwen voor een groot deel te renoveren zodat ook hierin nieuwe functies of tijdelijke woonvormen kunnen worden ondergebracht.

tijdelijke huisvesting

Door de transformatie stapsgewijs uit te voeren, en geleidelijk steeds meer maatschappelijk programma toe te voegen, blijft er ruimte voor aanpassingen en kan gaandeweg zowel aan maatschappelijk-culturele als economische waardeontwikkeling gewerkt worden. Ook zijn er ideeën voor de verlevendiging van het gebied aangedragen. Bijvoorbeeld voor een kunstroute of het toevoegen van recreatieve functies, zoals een fietsenverhuur, om zo het medegebruik en de interactie met de omgeving te stimuleren.

De plannen zijn eind 2012 door Rijksbouwmeester Frits van Dongen aangeboden aan Lucien Peeters, wethouder ruimtelijke ordening Venray en de Van Gogh Stichting. De Gemeente Venray heeft nog geen definitief besluit genomen over de herontwikkeling van het St. Annaterrein maar is nog in gesprek met diverse partijen.

Een belangrijke uitkomst van het project is dat ZUS samen met PROTOTYPE, met behulp van subsidie van Binnenlandse Zaken en het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie, een verdiepend vervolgonderzoek doet naar sociale en stedenbouwkundige oplossingen voor het ruimtelijke vraagstuk rondom arbeidsmigratie. Het onderzoek moet leiden tot een toolbox die ingezet kan worden bij nieuwe ontwerpopgaven. In de tweede fase van het onderzoek toetst het team de resultaten in een ontwerpstudie voor drie verschillende gebiedstypologieën: herbestemming leegstaand vastgoed, verbetering van kleinschalige binnenstedelijke huisvesting en nieuwbouw. De resultaten hiervan zullen tentoongesteld en gepubliceerd worden.

Deel via
Deel via facebookDeel via twitter